OFF x GZM: odkrywaj metropolię!

Tegoroczna edycja OFF Festivalu stanie się początkiem nowej formy współpracy pomiędzy jednym z najważniejszych festiwali muzycznych w Polsce a miastami Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Po raz pierwszy uczestnicy wydarzenia otrzymają wspólnie przygotowaną ofertę zachęcającą do poznawania miast GZM poprzez autorskie wydawnictwa oraz miejskie wycieczki prowadzone przez lokalnych przewodników.

Program został przygotowany z myślą o czasie pomiędzy rozpoczęciem dnia a pierwszymi koncertami OFF Festivalu. To propozycja dla uczestników, którzy chcą wykorzystać kilka wolnych godzin na poznanie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. W ciągu dnia mogą wybrać się do Gliwic, Bytomia lub Sosnowca, odkrywając ich architekturę, historię, lokalną gastronomię i miejsca tworzące niepowtarzalny charakter tych miast.

W ramach projektu Gliwice i Bytom przygotowały specjalne mini przewodniki, stworzone z myślą o uczestnikach OFF Festivalu. To autorskie wydawnictwa prezentujące najciekawsze miejsca, lokalne adresy, architekturę, gastronomię i atrakcje, które pozwalają spojrzeć na miasta z perspektywy ich mieszkańców.

Ofertę uzupełniają bezpłatne wycieczki miejskie prowadzone przez lokalnych przewodników i pasjonatów w Gliwicach, Bytomiu oraz Sosnowcu. Każda z nich została przygotowana jako autorska opowieść o mieście – jego historii, współczesności, nieoczywistych miejscach i ludziach, którzy tworzą jego charakter.

To pierwsza tego rodzaju wspólna inicjatywa OFF Festivalu, miast Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii oraz biura Polskiej Stolicy Kultury 2027 – Katowice GZM.

Jej celem jest pokazanie, że festiwal może być także okazją do poznawania regionu i jego różnorodności. Wspólny projekt pokazuje, że miasta Metropolii potrafią współpracować, tworząc atrakcyjną ofertę dla gości odwiedzających Śląsk i Zagłębie.

Projekt ma również wymiar długofalowy. Gliwice, Bytom i Sosnowiec chcą wykorzystać obecność tysięcy osób odwiedzających OFF Festival, aby zaprezentować swoje najmocniejsze strony – architekturę, kulturę, lokalną gastronomię i wyjątkową atmosferę. Celem nie jest wyłącznie urozmaicenie festiwalowego dnia, ale również zbudowanie relacji z odwiedzającymi i zachęcenie ich do ponownego przyjazdu. Mamy nadzieję, że dla wielu uczestników będzie to pierwsze spotkanie z tymi miastami, które stanie się początkiem kolejnych odwiedzin – już nie na kilka godzin przed koncertami, lecz na cały weekend lub dłużej.

Zapisy możliwe przez formularz: https://forms.gle/Wywq8YQwNWEuPS4L8 lub na stoisku Katowice GZM 2027 – Polskiej Stolicy Kultury na OFF Festivalu. Liczba miejsc ograniczona!

PROGRAM WYCIECZEK WYCIECZEK:

PIĄTEK  7.08.2026

Osoba prowadząca:
Marcin Doś

Godzina rozpoczęcia:
14.00

Miejsce rozpoczęcia:
Bytom, ul. Kosynierów 30, EC Szombierki

Opis wycieczki:
Zwana jest katedrą industrialu. Najbardziej rozpoznawalny zabytek Bytomia i symbol przemysłowej historii miasta. Monumentalna elektrociepłownia, zaprojektowana przez Emila i Georga Zillmannów, powstała w latach 1917–1920. Po zakończeniu działalności stopniowo popadała w ruinę, stając się miejscem działań artystycznych i symbolem społecznej walki o zachowanie przemysłowego dziedzictwa. Dziś ma nowego właściciela, który zapowiedział przywrócenie jej do życia z szacunkiem dla historycznej tkanki.

Dojazd:

Z Katowic do Bytomia:
Koleje Śląskie do stacji Bytom
ZTM z przystanku Katowice Piotra Skargi linie autobusowe M3 i 830 do przystanku Bytom Dworzec

Z przystanku Bytom Dworzec:
ZTM linie autobusowe: 118, 183 do przystanku: Szombierki Elektrociepłownia

Z przystanku Bytom Zamłynie (druga strona dworca):
ZTM linie tramwajowe: 2, 5 do przystanku: Szombierki Elektrociepłownia

SOBOTA 8.08.2026

Osoba prowadząca:
Roman Łuszczki – fotograf, artysta wizualny i społecznik związany z Bytomiem. Absolwent fotografii Szkoły Filmowej w Łodzi. Autor wystaw i projektów fotograficznych m.in. poświęconych krajobrazowi Górnego Śląska, dokumentujących przemiany terenów poprzemysłowych oraz relacje człowieka z otoczeniem.

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Bytom, ul. Strzelców Bytomskich 96, Stacja Paliw TransOil przy Centrum Handlowym M1 w Bytomiu

Opis wycieczki:
Spacer krajobrazowy dla festiwalowiczów po jednej z bytomskich hałd, prowadzony przez fotografa, artystę i społecznika Romana Łuszczki. To propozycja dla tych, którzy lubią odkrywać miejsca nieoczywiste – z dala od najpopularniejszych atrakcji i utartych szlaków. Takich krajobrazów nie znajdziecie w klasycznych przewodnikach. To właśnie one najlepiej opowiadają historię Bytomia i przemian Górnego Śląska.

Spacer potrwa około 75 minut. Zabierzcie wygodne buty oraz aparat fotograficzny i naładujcie telefon – widoki naprawdę warto zatrzymać na zdjęciach.

Dojazd:

Z Katowic do Bytomia:

Bytom – z dworca autobusowego przy PKP:

Osoba prowadząca:
Marcin Doś – animator kultury poprzemysłowej, od ponad 20 lat w ramach Alternatif Turistik organizuje nietypowe wycieczki po Górnym Śląsku i Zagłębiu, autor książki „Indunature”, pasjonat Będzina i Bytomia.

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Bytom, Rynek, pomnik lwa

Opis wycieczki:
Spacer dla tych, którzy lubią patrzeć uważniej, czyli lekcja czytania murów.

Przez dziesięciolecia pod Śródmieściem wydobywano węgiel. Ponad 90% budynków została uszkodzona i przetrwała tylko dzięki wzmocnieniom. Podczas spaceru niczym rany, blizny i bandaże zobaczysz pęknięcia, szwy, krzywizny, pozostałości po górniczej eksploatacji miasta. Poznasz przy tym wiele ciekawostek związanych z przemysłową historią Bytomia.

Dojazd:

Z Katowic do Bytomia:

Osoba prowadząca:
Przemo Łukasik – architekt, współzałożyciel i współwłaściciel pracowni Medusa Group, jednej z najbardziej cenionych pracowni architektonicznych w Polsce, mającej swoją siedzibę w Bytomiu. Jego Bolko Loft – adaptacja dawnej lampowni kopalnianej na dom rodzinny – stał się ikoną współczesnej polskiej architektury. Od lat angażuje się także w działania na rzecz rozwoju i promocji Śląska, pokazując potencjał architektury postindustrialnej i dziedzictwa regionu.

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Bytom, Plac Sobieskiego, przy Muzeum Górnośląskim

Opis wycieczki:
Wycieczka autobusowa po Bytomiu. Podczas przejazdu uczestnicy poznają Bytom z perspektywy człowieka, który od lat dostrzega jego potencjał i opowiada o nim z pasją. To będzie podróż przez miejsca znane i mniej oczywiste, pełna historii, ciekawostek oraz opowieści o architekturze, przemianach miasta i jego postindustrialnym dziedzictwie.

Trasa poprowadzi przez Łagiewniki, Kolonię Zgorzelec, w sąsiedztwie Elektrociepłowni Szombierki i Szybu Krystyna, następnie do Wieży Ciśnień przy ul. Oświęcimskiej, a także pod Bolko Loft – słynną adaptację dawnej lampowni kopalnianej, która stała się ikoną współczesnej polskiej architektury. Wycieczka zakończy się w miejscu rozpoczęcia – na placu Sobieskiego.

Dojazd:

Z Katowic do Bytomia:

Osoba prowadząca:
Kamil Iwanicki

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Przy biurowcu BIPROHUT, Gliwice, ul. Bohaterów Getta Warszawskiego 9

Opis wycieczki:
Spacer rozpoczniemy przy dworcu kolejowym, skąd ruszymy ulicą Zwycięstwa w kierunku Rynku, odkrywając historię miasta zapisaną w jego ulicach i budynkach. Opowiemy o dawnych mieszkańcach Gleiwitz, o tym, jak wyglądało ich codzienne życie, oraz o wydarzeniach, które na przestrzeni wieków ukształtowały współczesne Gliwice.

Będzie to także opowieść o architekturze – od historycznych kamienic po modernistyczne realizacje, które do dziś nadają miastu wyjątkowy charakter. Po drodze zatrzymamy się przy modernistycznym arcydziele – Domu Tekstylnym Weichmanna, poznamy historię Ruin Teatru Victoria, spalonego przez Armię Czerwoną w 1945 roku, a także odkryjemy, skąd na gliwickim Rynku wziął się Neptun. Dowiemy się również, co symbolizuje słynny Kciuk przy ulicy Zwycięstwa i dlaczego wielu gliwiczan z sentymentem wspomina legendarny Balcerek.

Nie zabraknie miejskich legend, ciekawostek oraz opowieści o miejscach, których dziś już nie ma. Przemierzając główną arterię miasta, obchodzącą w tym roku 150-lecie swojego wytyczenia, zobaczymy najpiękniejsze kamienice, dawne hotele i domy towarowe.

Dojazd:

Koleje Śląskie:

ZTM:

Osoba prowadząca:
Teresa Ebis – rodowita bytomianka, miłośniczka zabytkowej architektury, fotografka i przewodniczka, znana również jako Bies Bytomski. Od lat odkrywa i popularyzuje architektoniczne skarby Bytomia, prowadząc cenione spacery tematyczne poświęcone m.in. secesyjnym kamienicom, detalom architektonicznym i historycznym wnętrzom miasta. Jest autorką popularnego bloga Bies Bytomski, współpracuje z instytucjami kultury i turystyki oraz tworzy teksty i fotografie do publikacji o Bytomiu.

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Bytom Rozbark, róg ulicy Chorzowskiej i Tuwima

Opis wycieczki:
Niespieszny, wręcz medytacyjny spacer fotograficzny zaułkami, podwórzami i bramami Rozbarku, dawnej podbytomskiej wsi. Będziemy medytować architekturę i jej detale, obserwować ludzi i zieleń, odkrywać zakamarki i ich tajemnice.

Dojazd:

Z Katowic do Bytomia:

Osoba prowadząca:
Serweryn Botor

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Rynek w Gliwicach (obok fontanny z Neptunem)

Opis wycieczki:
W trakcie spaceru uczestnicy poznają dzieje gliwickich Żydów na przestrzeni ostatnich ośmiu stuleci. Przemierzając uliczki Starego Miasta, będziemy poszukiwać najdawniejszych śladów żydowskiej obecności w Gliwicach, stopniowo kierując się w stronę ul. Zwycięstwa. Zwieńczeniem spaceru będzie plac przed dworcem kolejowym.

Dojazd:

Koleje Śląskie:

ZTM:

Osoba prowadząca:
Artur Ptasiński – pracownik Centrum Informacji Miejskiej w Sosnowcu, członek Klubu Przewodników Turystycznych PTTK Sosnowiec, Instruktor Krajoznawstwa Regionu PTTK, laureat Nagrody Miasta Sosnowca za upowszechnianie i ochronę kultury.

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Plac Stulecia (Patelnia) pod pomnikiem Jana Kiepury – w pobliżu znajdują się przystanki autobusowe i tramwajowe Sosnowiec Dworzec PKP.

Opis wycieczki:
Sosnowiec położony u zbiegu granic trzech mocarstw jeszcze na początku XX wieku nazywany był największą wsią Europy – wsią, która posiadała reprezentacyjny dworzec kolejowy, kilkupiętrowe kamienice, dwa teatry, zamek, fabrykanckie pałace, ekskluzywne sklepy, pierwszorzędne restauracje oraz unikatowy czterowyznaniowy cmentarz. Uczestnicy wycieczki zagłębią się w wielokulturową historię miasta, poczują wyjątkowy klimat lewego brzegu Brynicy oraz uzyskają odpowiedź na pytania dlaczego Sosnowiec uznawany jest za najdalej na południe wysuniętą dzielnicę Warszawy oraz dlaczego w Sosnowcu trzoda chlewna karmiona była… kawiorem.

Podczas podróży poprzez czas i przestrzeń będzie można zobaczyć różne oblicza miasta, poznać zabytki i najwybitniejszych mieszkańców, dowiedzieć się co stolica Zagłębia ma wspólnego z Hollywood, z Casablanką, z Krakowem, a nawet z Kielcami. Sosnowiec – przyjedź, poznaj, pokochaj i odbierz otwierający niemal wszystkie granice świata – słynny PASZPORT SOSNOWCA!

Dojazd:
Koleje Śląskie: stacja Sosnowiec Główny, pomnik znajduje się na przeciwko dworca

NIEDZIELA 9.08.2026

Osoba prowadząca:
Roman Łuszczki – fotograf, artysta wizualny i społecznik związany z Bytomiem. Absolwent fotografii Szkoły Filmowej w Łodzi. Autor wystaw i projektów fotograficznych m.in. poświęconych krajobrazowi Górnego Śląska, dokumentujących przemiany terenów poprzemysłowych oraz relacje człowieka z otoczeniem.

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Bytom, ul. Strzelców Bytomskich 96, Stacja Paliw TransOil przy Centrum Handlowym M1 w Bytomiu

Opis wycieczki:
Spacer krajobrazowy dla festiwalowiczów po jednej z bytomskich hałd, prowadzony przez fotografa, artystę i społecznika Romana Łuszczki. To propozycja dla tych, którzy lubią odkrywać miejsca nieoczywiste – z dala od najpopularniejszych atrakcji i utartych szlaków. Takich krajobrazów nie znajdziecie w klasycznych przewodnikach. To właśnie one najlepiej opowiadają historię Bytomia i przemian Górnego Śląska.

Spacer potrwa około 75 minut. Zabierzcie wygodne buty oraz aparat fotograficzny i naładujcie telefon – widoki naprawdę warto zatrzymać na zdjęciach.

Dojazd:

Z Katowic do Bytomia:

Bytom – z dworca autobusowego przy PKP:

Osoba prowadząca:
Teresa Ebis – rodowita bytomianka, miłośniczka zabytkowej architektury, fotografka i przewodniczka, znana również jako Bies Bytomski. Od lat odkrywa i popularyzuje architektoniczne skarby Bytomia, prowadząc cenione spacery tematyczne poświęcone m.in. secesyjnym kamienicom, detalom architektonicznym i historycznym wnętrzom miasta. Jest autorką popularnego bloga Bies Bytomski, współpracuje z instytucjami kultury i turystyki oraz tworzy teksty i fotografie do publikacji o Bytomiu.

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Bytom Rozbark, róg ulicy Chorzowskiej i Tuwima

Opis wycieczki:
Niespieszny, wręcz medytacyjny spacer fotograficzny zaułkami, podwórzami i bramami Rozbarku, dawnej podbytomskiej wsi. Będziemy medytować architekturę i jej detale, obserwować ludzi i zieleń, odkrywać zakamarki i ich tajemnice.

Dojazd:

Z Katowic do Bytomia:

Osoba prowadząca:
Marcin Doś – animator kultury poprzemysłowej, od ponad 20 lat w ramach Alternatif Turistik organizuje nietypowe wycieczki po Górnym Śląsku i Zagłębiu, autor książki „Indunature”, pasjonat Będzina i Bytomia.

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Bytom, Rynek, pomnik lwa

Opis wycieczki:
Spacer dla tych, którzy lubią patrzeć uważniej, czyli lekcja czytania murów.

Przez dziesięciolecia pod Śródmieściem wydobywano węgiel. Ponad 90% budynków została uszkodzona i przetrwała tylko dzięki wzmocnieniom. Podczas spaceru niczym rany, blizny i bandaże zobaczysz pęknięcia, szwy, krzywizny, pozostałości po górniczej eksploatacji miasta. Poznasz przy tym wiele ciekawostek związanych z przemysłową historią Bytomia.

Dojazd:

Z Katowic do Bytomia:

Osoba prowadząca:
Ewa Pokorska Oźóg

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Przy biurowcu BIPROHUT, Gliwice, ul. Bohaterów Getta Warszawskiego 9

Opis wycieczki:
Sztukatorskie detale architektoniczne kamienic, rzeźby czy pomniki to coś więcej niż dbałość o estetykę – to także dziewiętnastowieczny i przełomowy, pochodzący z początku XX wieku kod kulturowy. Budynki nie były tylko miejscem do mieszkania – stanowiły manifest statusu właściciela. Maski o wykrzywionych twarzach często umieszczano na elewacjach, by pilnowały domostwa i odstraszały złe, zazdrosne spojrzenia przechodniów. Z kolei król zwierząt – lew – miał manifestować potęgę finansową właściciela, jego siłę oraz władzę. Spójrzmy na dawną architekturę przez pryzmat roli psychologicznej i społecznej, jaką ze sobą niosła.

Dojazd:

Koleje Śląskie:

ZTM:

Osoba prowadząca:
Seweryn Botor

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Stary cmentarz żydowski przy ul. Na Piasku 9 (obok Placu Piastów)

Opis wycieczki:
W pierwszej części wydarzenia uczestnicy zostaną zaproszeni do ruin domu przedpogrzebowego, gdzie poznają historię judaizmu oraz jego podstawowe założenia i najważniejsze elementy tradycji. Następnie wejdziemy na teren cmentarza, aby opowiedzieć o żydowskich zwyczajach pogrzebowych oraz historii tej ponad dwustuletniej nekropolii. Odwiedzimy również groby osób najbardziej zasłużonych dla rozwoju Gliwic w XIX i XX wieku.

Dojazd:

Koleje Śląskie:

ZTM:

Osoba prowadząca:
Artur Ptasiński – pracownik Centrum Informacji Miejskiej w Sosnowcu, członek Klubu Przewodników Turystycznych PTTK Sosnowiec, Instruktor Krajoznawstwa Regionu PTTK, laureat Nagrody Miasta Sosnowca za upowszechnianie i ochronę kultury.

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Plac Stulecia (Patelnia) pod pomnikiem Jana Kiepury – w pobliżu znajdują się przystanki autobusowe i tramwajowe Sosnowiec Dworzec PKP.

Opis wycieczki:
Sosnowiec położony u zbiegu granic trzech mocarstw jeszcze na początku XX wieku nazywany był największą wsią Europy – wsią, która posiadała reprezentacyjny dworzec kolejowy, kilkupiętrowe kamienice, dwa teatry, zamek, fabrykanckie pałace, ekskluzywne sklepy, pierwszorzędne restauracje oraz unikatowy czterowyznaniowy cmentarz. Uczestnicy wycieczki zagłębią się w wielokulturową historię miasta, poczują wyjątkowy klimat lewego brzegu Brynicy oraz uzyskają odpowiedź na pytania dlaczego Sosnowiec uznawany jest za najdalej na południe wysuniętą dzielnicę Warszawy oraz dlaczego w Sosnowcu trzoda chlewna karmiona była… kawiorem.

Podczas podróży poprzez czas i przestrzeń będzie można zobaczyć różne oblicza miasta, poznać zabytki i najwybitniejszych mieszkańców, dowiedzieć się co stolica Zagłębia ma wspólnego z Hollywood, z Casablanką, z Krakowem, a nawet z Kielcami. Sosnowiec – przyjedź, poznaj, pokochaj i odbierz otwierający niemal wszystkie granice świata – słynny PASZPORT SOSNOWCA!

Dojazd:
Koleje Śląskie: stacja Sosnowiec Główny, pomnik znajduje się na przeciwko dworca

Osoba prowadząca:
Teresa Ebis – rodowita bytomianka, miłośniczka zabytkowej architektury, fotografka i przewodniczka, znana również jako Bies Bytomski. Od lat odkrywa i popularyzuje architektoniczne skarby Bytomia, prowadząc cenione spacery tematyczne poświęcone m.in. secesyjnym kamienicom, detalom architektonicznym i historycznym wnętrzom miasta. Jest autorką popularnego bloga Bies Bytomski, współpracuje z instytucjami kultury i turystyki oraz tworzy teksty i fotografie do publikacji o Bytomiu.

Godzina rozpoczęcia:
11.00

Miejsce rozpoczęcia:
Bytom, Rynek, pomnik lwa

Opis wycieczki:
Spacer po budynkach bytomskich sądów: obecnym Sądzie Rejonowym, najpiękniejszym sądzie w Polsce oraz dawnym Sądzie Cywilnym, w którym obecnie mieści się Urząd Miejski.

Poznamy architektoniczne ciekawostki związane z budynkami i historie najciekawszych rozpraw.

Dojazd:

Z Katowic do Bytomia: